Een van de belangrijkste redenen waarom we het kweekprogramma voor het behoud van Sulawesi-slakken hebben opgezet, was om aquarianen meer kennis bij te brengen over deze groep dieren. Tegenwoordig is het relatief eenvoudig om Tylomelania-slakken te kopen, maar niet alle aquarianen weten waar deze dieren vandaan komen en wat ze nodig hebben om een gelukkig en lang leven te leiden. Aangezien dit vaak bedreigde diersoorten zijn en we door ze succesvol te kweken in een aquarium allemaal kunnen bijdragen aan hun behoud, zal Sulawesi Keepers geleidelijk aan informatie en materiaal uit zowel de natuur als het aquarium publiceren. Wij zijn van mening dat beter geïnformeerde kwekers betekent: betere kans op het behoud van de soort in volgende generaties.
Als u denkt dat u Sulawesi-slakken al goed kent, kunt u uw kennis testen in de quiz:
1. Hoeveel soorten Tylomelania zijn er?
Er zijn tot nu toe 43 soorten beschreven. Minstens twintig andere wachten nog op hun wetenschappelijke beschrijving. Wees dus niet verbaasd dat de vertegenwoordigers van het geslacht Tylomelania die bekend zijn uit aquaria slechts een fractie van de totale soortendiversiteit vertegenwoordigen, om nog maar te zwijgen van de ongeveer 40 andere endemische slakkensoorten uit andere geslachten die in de meren en rivieren van Sulawesi voorkomen.

2. Komen Tylomelania uit de bekende meren van Sulawesi?
Slechts een deel ervan. Veel aquarianen gaan er automatisch vanuit dat Sulawesi-slakken (en garnalen) in bekende meren leven. Maar je kunt ook riviersoorten kopen, die bijvoorbeeld veel lagere temperaturen nodig hebben.

3. Zijn de omstandigheden in alle meren van Sulawesi hetzelfde?
Nee. Het Poso-meer heeft een andere waterchemie en er zijn ook kleinere verschillen tussen de afzonderlijke meren van het Malili-systeem (Matano, Mahalona, Towuti, Masapi en Lontoa). Voor het houden van slakken zijn deze verschillen echter niet significant; het water is over het algemeen ongeveer 29 °C, heeft een hoog zuurstofgehalte, is zeer schoon, zacht en toch alkalisch.

4. Eten Sulawesi-slakken algen?
Groene draadalgen zijn zeker niet hun natuurlijke voedsel. Afhankelijk van hun voorkeur voor substraat type kunnen Sulawesi-slakken meer of minder geneigd zijn om ze te eten. De zogenaamde generalisten, die niet gebonden zijn aan specifiek zachte of harde substraten, zijn omnivoor en letterlijk vraatzuchtig, dus ze zullen zelfs algen niet mijden. Andere soorten hebben het moeilijk in een aquarium dat overwoekerd is met algen!

5. Hebben Sulawesi-slakken stenen nodig?
Soorten die de voorkeur geven aan harde oppervlakken (zie vorige vraag) brengen hun tijd door op stenen, glas of andere gladde oppervlakken. Ze voeden zich met biofilm daarop. Deze slakken eten geen draadalgen, en als er veel van zijn, zijn ze hinderlijk omdat ze de toegang tot het oppervlak belemmeren (en ook een indicator zijn van watervervuiling). Aan de andere kant klimmen slakkensoorten die de voorkeur geven aan zachte substraten niet op stenen; stenen in het aquarium nemen eigenlijk de leefruimte van deze slakken weg, die bestaat uit fijn zand of modder.

6. Hoe lang leven Sulawesi-slakken?
Dat weten we niet zeker. Maar als u tevreden bent met het houden van uw Tylomelania gedurende twee of drie jaar, denk dan nog eens goed na – ze kunnen tot wel tien jaar oud worden in een aquarium! We horen graag (hier) uw eigen bevindingen.

7. Zijn Tylomelania hermafrodieten?
Nee, dat zijn ze niet. Ze hebben aparte geslachten, maar je kunt het mannetje niet van het vrouwtje onderscheiden aan de hand van hun uiterlijke kenmerken. Vrouwtjes hebben embryo’s “in reserve”, dus als je baby’s vindt, betekent dat niet dat je ook een mannetje in het aquarium hebt.

8. Zijn Sulawesi-slakken levendbarend?
Tylomelania is dat wel, en Celetaia persculpta ook. Aan de andere kant leggen vertegenwoordigers van de familie van de schijfhorens (Planorbidae), waaronder Miratesta celebensis of soorten van het geslacht Protancylus, eitjes in een typische slijmerige bedekking.

9. Veroorzaakt zacht water schade aan een slakkenhuis?
Zacht water is geen probleem, aangezien het water in de natuurlijke habitat van veel slakkensoorten erg zacht is. Schade aan het slakkenhuis kan worden veroorzaakt door zuur water, maar ook door het vallen van de slak (mechanische schade) of slechte voeding.

10. Weten we iets tenminste over de meest gehouden soorten Sulawesi-slakken?
We weten niet genoeg! De meest verkochte soort is de zogenaamde Tylomelania sp. “Orange”, in de classificatie volgens Sulawesi Keepers (zie hier) heeft hij een meer nauwkeurige aanduiding Tylomelania sp. “Poso 1 – Orange”. Dit geeft duidelijk aan dat hij afkomstig is uit het Poso-meer, maar hij leeft daar op grotere diepte (naar verluidt onder de vijftien meter). Hij wordt gevangen met vallen. Het is een soort die nog niet wetenschappelijk is beschreven, waarvoor helaas geen foto’s of waarnemingen in het wild beschikbaar zijn. We zullen zien of er binnenkort een beschrijving of publicatie met meer informatie verschijnt.

Als je geen materiaal van Sulawesi Keepers over slakken uit Sulawesi wilt missen, volg ons dan op Facebook en abonneer je op onze nieuwsbrief.
Markéta Rejlková
